कपिलवस्तुको महाराजगञ्ज नगरपालिका-२ गैडहवा चोक नजिकै बुधबार बिहान भएको हृदयविदारक सडक दुर्घटनामा तीन जनाको ज्यान गएको छ। बहादुरगञ्जबाट तौलिहवातर्फ जाँदै गरेको ना २ ख २३६४ नम्बरको मदिरा बोकेको तीव्र गतिको ट्रकले पैदलयात्री र साइकलयात्रीलाई ठक्कर दिँदा सो दुःखद घटना घटेको हो। दुर्घटनामा ज्यान गुमाउनेहरूमा १२ वर्षीय आनन्द कश्यप, ७५ वर्षीय भोलई कुर्मी र ४५ वर्षीय विजयकुमार गुप्ता रहेका छन्। गम्भीर घाइते अवस्थामा कपिलवस्तु अस्पताल पुर्याइएका उनीहरूलाई चिकित्सकले मृत घोषणा गरेका थिए। अहिले सो क्षेत्रमा तनाव बढेपछि आक्रोशित स्थानीयले सडक अवरुद्ध गरेका छन् भने घटनाको थप अनुसन्धानका लागि ट्रक र चालकलाई प्रहरीले नियन्त्रणमा लिएको छ। थप सुरक्षा संवेदनशीलतालाई मध्यनजर गर्दै घटनास्थलमा ठूलो संख्यामा प्रहरी परिचालन गरिएको छ।
दिलिप कडेल, सुर्खेत। सुर्खेतकाे चौकुने गाउँपालिकाको पश्चिमी भेगका बिजौरा, बेतान, लगाम लगायतका बस्तीमा वर्षौंदेखि मोबाइल नेटवर्कको समस्या कायमै रहँदा स्थानीय नागरिकले सास्ती खेप्दै आएका छन्। सामान्य फोन गर्नेदेखि इन्टरनेट चलाउने, अनलाइन सेवा लिनेदेखि आपतकालीन अवस्थामा सूचना आदानप्रदान गर्नसमेत कठिनाइ भइरहेको स्थानीयको गुनासो रहेको छ। दूरसञ्चारका टावर जताततै भएपनि त्यसबाट अपेक्षाअनुसार सेवा नपाएको स्थानीयको गुनासो रहेको छ। कतिपय स्थानमा नेटवर्क अत्यन्त कमजोर हुने, कहिलेकाहीँ पूरै हराउने तथा मौसम खराब हुँदा सेवा पूर्ण रूपमा अवरुद्ध हुने समस्या बारम्बार दोहोरिने गरेको उनीहरू बताउँछन्। चौकुने २ लगामका स्थानीय लाल बहादुर थापाका अनुसार लगाम र बेतान क्षेत्रमा करिब एक वर्षदेखि मोबाइल फोनसमेत राम्ररी नलाग्ने समस्या कायम छ। यस्तो अवस्थामा बिरामी पर्दा, आपतकालीन सेवा लिनुपर्दा, वैदेशिक रोजगारीमा रहेका आफन्तसँग सम्पर्क गर्नुपर्दा तथा दैनिक सञ्चारमा नागरिकले ठूलो सास्ती खेप्दै आएका छन्। हरेक निर्वाचनमा विकास र सहज सेवा–सुविधाको प्रतिबद्धता जनाउँदै निर्वाचित भएका जनप्रतिनिधिहरूलाई यस समस्याबारे जानकारी छ कि छैन भन्ने प्रश्नसमेत स्थानीयले उठाउन थालेका छन्। यदि जानकारी छ भने समस्या समाधानका लागि प्रभावकारी पहल किन हुन सकेन भन्ने जिज्ञासा उनीहरूको छ। स्थानीयको माग छ—अब आश्वासन होइन, सम्बन्धित निकायसँग समन्वय गरी तत्काल नेटवर्क समस्या समाधानका लागि ठोस पहल गरियोस्। डिजिटल नेपाल र सुशासनको लक्ष्य लिएको सरकारले दुर्गम बस्तीका नागरिकलाई भरपर्दो सञ्चार सेवाबाट वञ्चित हुन नदिन आवश्यक बजेट, प्राविधिक जनशक्ति र पूर्वाधार विस्तारमा विशेष ध्यान दिनुपर्ने देखिन्छ। लगाम, बेतान र आसपासका बासिन्दाको एउटै प्रश्न छ—'हाम्रो गाउँमा राम्रो नेटवर्क कहिले पुग्छ?' स्थानीयका थापाका अनुसार विद्यार्थीको अनलाइन अध्ययन, सरकारी अनलाइन सेवा, बैंकिङ कारोबार, स्वास्थ्यसम्बन्धी सूचना आदानप्रदान तथा वैदेशिक रोजगारीमा रहेका आफन्तसँग सम्पर्क गर्नसमेत निकै कठिन हुने गरेको छ। आपतकालीन अवस्थामा एम्बुलेन्स, प्रहरी वा स्वास्थ्य संस्थासँग सम्पर्क गर्न नसक्दा जोखिमसमेत बढ्ने गरेको छ। संविधानले सञ्चार पहुँचलाई नागरिकको आधारभूत अधिकारसँग जोडेको भए पनि चौकुनेको पश्चिमी क्षेत्रका बासिन्दाले अझै गुणस्तरीय मोबाइल सेवा पाउन नसकेको गुनासो गरेका छन्। ग्रामीण क्षेत्रमा पनि समान रूपमा सञ्चार सेवा विस्तार गर्ने सरकारी नीति व्यवहारमा प्रभावकारी रूपमा कार्यान्वयन हुन सकेको छैन । चौकुने गाउँपालिकाका जनप्रतिनिधिले पनि सम्बन्धित निकायसँग पटक–पटक समन्वय गरिरहेको जनाउँदै समस्या समाधानका लागि आवश्यक पहल भइरहेको बताएका छन्। डिजिटल नेपाल निर्माणको लक्ष्य लिएको सरकारले दुर्गम तथा ग्रामीण क्षेत्रमा सञ्चार पहुँच विस्तारलाई प्राथमिकता दिएको बताउँदै आएको छ। तर चौकुने गाउँपालिकाको बिजौरा, बेतान, लगाम लगायतका बस्तीमा अझै भरपर्दो मोबाइल सेवा नपुग्दा विकास, शिक्षा, स्वास्थ्य र विपद् व्यवस्थापनजस्ता आधारभूत क्षेत्रमा समेत प्रत्यक्ष असर परेको छ ।
सुर्खेतको सिम्ता गाउँपालिका–४ बालिखोलास्थित छिन्चु–जाजरकोट सडक खण्डमा सिमेन्ट बोकेको जिप दुर्घटनाग्रस्त भएको छ। छिन्चुबाट जाजरकोटको छेडागाड नगरपालिका–८ तर्फ जाँदै गरेको क.प्र.०२००१ च.१०५० नम्बरको डबल क्याप बोलेरो जिप गएराति अन्दाजी १ बजे अनियन्त्रित भई सडकबाट करिब ५० मिटर तल खसेको हो। घटनाको जानकारी पाउनासाथ इलाका प्रहरी कार्यालय बादेपिपलबाट प्रहरी सहायक निरीक्षक टेकबहादुर ऐरीको कमाण्डमा खटिएको आठ जनाको टोलीले घटनास्थल पुगेर अनुसन्धान सुरु गरेको छ। जिप धनी सुरेन्द्र बस्नेतका अनुसार दुर्घटनापछि चालक सुर्खेत भेरीगंगा नगरपालिका–२ निवासी अन्दाजी २४–२५ वर्षीय जयबहादुर बस्नेत फरार रहेका छन्। प्रहरीको प्रारम्भिक अनुसन्धानमा सवारी साधनमा चालकबाहेक अन्य कोही पनि सवार नरहेको खुलेको छ। हाल फरार चालकको खोजी कार्य जारी रहेको र घटनाका सम्बन्धमा थप अनुसन्धान भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।
आज २९ जुलाई, विश्वभर 'विश्व बाघ दिवस' मनाइँदै छ। बाघको अस्तित्व संकटमा पर्न थालेपछि सन् २०१० मा रुसको सेन्ट पिटर्सबर्गमा भएको बाघ शिखर सम्मेलनले यो दिवसको सुरुवात गरेको थियो। यसै अवसरमा नेपाल सरकारले राष्ट्रिय बाघ गणनाको पछिल्लो नतिजा सार्वजनिक गर्दैछ। सन् २०२२ को तथ्याङ्कअनुसार नेपालमा ३५५ वटा बाघ रहेका छन्। चितवन, बर्दिया, पर्सा, शुक्लाफाँटा र बाँके राष्ट्रिय निकुञ्जलाई बाघको प्रमुख बासस्थान मानिन्छ। नेपालले बाघको संख्या दोब्बर बनाउने अन्तर्राष्ट्रिय लक्ष्यलाई समयअगावै पूरा गर्दै विश्वमै संरक्षणको उदाहरणीय कार्य गरेको छ। पछिल्लो पटक आधुनिक 'क्यामेरा ट्र्यापिङ' विधि र करिब २५० जनशक्तिको परिचालन गरी गरिएको वैज्ञानिक सर्वेक्षणले नेपालको जैविक विविधता र बाघ संरक्षणप्रतिको प्रतिबद्धतालाई थप बलियो बनाएको छ। बाघ केवल एक जनावर मात्र नभएर स्वस्थ पारिस्थितिकीय प्रणालीको सूचक हो, जसको संरक्षणले समग्र वनजंगल र प्राकृतिक खाद्य शृङ्खलालाई सन्तुलनमा राख्न ठूलो मद्दत पुर्याउँछ। यद्यपि, बाघको संख्यामा भएको सुखद वृद्धिसँगै मानव-वन्यजन्तु द्वन्द्वका चुनौतीहरू पनि थपिएका छन्। हाल नेपालका विभिन्न खोर र चिडियाखानामा १६ वटा समस्याग्रस्त बाघ राखिएका छन्, जसको व्यवस्थापन चुनौतीपूर्ण बन्दै गएको छ। यसैलाई सम्बोधन गर्न चितवनको देवनगरमा ५२ हेक्टर क्षेत्रफलमा आधुनिक 'टाइगर सेन्चुरी' निर्माण गर्ने सरकारी योजनाले समस्याग्रस्त बाघहरूको उचित व्यवस्थापनसँगै पर्यापर्यटन प्रवर्द्धनमा नयाँ आयाम थप्ने अपेक्षा गरिएको छ।
वीरगञ्जस्थित नारायणी अस्पतालमा कार्यरत चिकित्सक र स्वास्थ्यकर्मीमाथि भएको सांघातिक आक्रमण र स्थानीय प्रशासनको दुर्व्यवहारको विरोधमा नेपाल चिकित्सक संघ आन्दोलित बनेको छ। दोषीमाथि कडा कारबाही नभएको र वार्ताका क्रममा चिकित्सकहरूलाई गरिएको अपमानजनक व्यवहारको विरोध गर्दै संघले आज आकस्मिक सेवाबाहेक देशभरका सम्पूर्ण स्वास्थ्य सेवा पूर्ण रूपमा ठप्प पारेको छ। यस आन्दोलनले देशभरका अस्पतालमा ओपीडी सेवा पूर्णतः प्रभावित बनेको छ भने काठमाडौंको माइतीघर मण्डलालगायत देशभरका जिल्ला प्रशासन कार्यालयमार्फत दबाब दिने कार्यक्रम तय गरिएको छ। सरकारले उपचार सेवा सुचारु राख्न गरेको आग्रहलाई अस्वीकार गर्दै चिकित्सकहरूले आफ्नो सुरक्षा र आत्मसम्मानको सुनिश्चितता नभएसम्म आन्दोलन जारी राख्ने अडान लिएका छन्। यसअघि नै घटनाको विरोधमा नारायणी अस्पतालका ७१ चिकित्सकले सामूहिक राजीनामासमेत दिइसकेका छन्, जसले स्वास्थ्य क्षेत्रमा गम्भीर संकटको संकेत गरेको छ।
सुनसरीको देवानगञ्जमा हालै भएको घटनालाई लिएर राजनीतिक वृत्तमा तीव्र चासो र चिन्ता व्यक्त गरिएको छ। मेडिकल व्यवसायी दुर्गा प्रसाईंले सो घटनालाई नियोजित रूपमा घटाइएको दाबी गर्दै सरकारको सुरक्षा व्यवस्थामाथि गम्भीर प्रश्न उठाएका छन्। भिडियो सन्देशमार्फत उनले सत्यतथ्य सार्वजनिक गरी दोषीलाई कानुनी दायरामा ल्याउन माग गर्दै मुलुकमा धार्मिक सहिष्णुता र सामाजिक सद्भाव कायम राख्नुपर्नेमा जोड दिएका छन्। उता, नेकपा (एमाले) का सचिव महेश बस्नेतले पनि सो घटनापछि उत्पन्न परिस्थितिलाई मध्यनजर गर्दै सबै पक्षलाई संयमता अपनाउन र सामाजिक सद्भाव जोगाउन अपिल गरेका छन्। बस्नेतले घटनाको निष्पक्ष छानबिन गरी पीडित परिवारलाई क्षतिपूर्ति उपलब्ध गराउन सरकारलाई दबाब दिएका छन्। दुवै नेताले हिंसात्मक गतिविधिले देशलाई पछाडि धकेल्ने भएकाले राष्ट्रिय एकता र शान्ति कायम राख्न जिम्मेवार बन्नुपर्ने साझा धारणा व्यक्त गरेका छन्।
आज बुधबार, साउन १३ गते, ज्योतिषीय दृष्टिले मेष र वृष राशिका लागि निकै फलदायी दिन बनेको छ। मेष राशिका व्यक्तिहरूका लागि आजको दिन पारिवारिक सुख, स्वादिष्ट भोजन र कार्यक्षेत्रमा थप उत्साह थपिने समय छ। तपाईँको व्यक्तित्वको प्रभावले अरूलाई आकर्षित गर्नेछ भने व्यापार र वित्तीय लगानीबाट भविष्यका लागि सुखद आम्दानीको मार्ग प्रशस्त हुनेछ। त्यस्तै, वृष राशिका लागि आजको दिन साथीभाइ र आफन्तसँगको रमाइलो भेटघाटमा व्यतीत हुनेछ। पढाइ र सरकारी कार्यमा सफलता मिल्ने योग देखिएको छ, जसले समाजमा तपाईँको प्रतिष्ठा उँचो राख्नेछ। समग्रमा, यी दुवै राशिका लागि आजको दिन आर्थिक र व्यक्तिगत प्रगतिका दृष्टिले निकै आशाजनक देखिएको छ। हाम्रो पात्रोले ज्योतिष, समाचार र दैनिक जीवनका विविध सेवाहरूमा पहुँच पुर्याउँदै विश्वभरका नेपालीलाई एकै डिजिटल मञ्चमा जोड्ने कार्यलाई निरन्तरता दिइरहेको छ।
आज आषाढ शुक्ल पूर्णिमा अर्थात् गुरुपूर्णिमाका अवसरमा देशभरका शिष्यहरूले आफूलाई ज्ञानको ज्योति छर्ने गुरुजनप्रति विशेष सम्मान र श्रद्धा प्रकट गर्दै छन्। वैदिक सनातन परम्पराअनुसार वेदका रचयिता महर्षि वेदव्यासको जन्मजयन्तीलाई गुरुपूर्णिमाका रूपमा मनाउने गरिन्छ। यस दिन विद्याको ज्योति छर्ने शिक्षक तथा गुरुजनहरूलाई सम्मान गर्दै मीठा परिकार खुवाउने र आमाबुबासरह मान्ने पुरानो संस्कारलाई नेपाली समाजले आज पनि उत्तिकै जीवन्त राखेको छ। गायत्री मन्त्र, दीक्षा र जीवनको सही मार्ग निर्देशन गर्ने गुरुको भूमिकालाई स्मरण गर्दै मनाइने यो पर्वले समाजमा गुरु–शिष्य सम्बन्धको महत्वलाई अझ प्रगाढ बनाउँछ। अज्ञानताको अन्धकार हटाएर ज्ञानको उज्यालो मार्ग देखाउने गुरुप्रतिको कृतज्ञता व्यक्त गर्ने यो दिनले व्यक्तिगत जीवनमा नैतिकता, अनुशासन र उच्च शिक्षाको मूल्यलाई पुनःस्मरण गराउँछ।
