
काठमाडौं / सुर्खेत, साउन १५ — नेपाली मौलिकता, चेली–माइतीबीचको आत्मीय सम्बन्ध र तीज पर्वको सांस्कृतिक महत्वलाई केन्द्रमा राखेर निर्माण गरिएको नयाँ तीज गीत “माइतीको दैलो बरिलै” आज औपचारिक रूपमा सार्वजनिक गरिएको छ। गीतले पछिल्ला वर्षहरूमा बढ्दो आधुनिक प्रस्तुतिबीच परम्परागत तीजको मौलिक भाका, नेपाली लोकलय र सांस्कृतिक पहिचानलाई पुनः स्थापित गर्ने प्रयास गरेको कुरा यो गीतका निर्माता भुवन खरालको भनाइ छ। गीतमा चेलीको माइतीप्रतिको माया, बाल्यकालका सम्झनाहरू, माइतीघरको आत्मीय वातावरण, परिवारका सदस्यसँगको सम्बन्ध र तीज पर्वको सामाजिक–सांस्कृतिक पक्षलाई भावनात्मक ढंगले चित्रण गरिएको छ। निर्माताका अनुसार गीतको शब्द–चयन, भाव–अभिव्यक्ति, लोकलयमा आधारित संगीत संयोजन, मौलिक गायन शैली, परम्परागत वाद्यवादनको प्रयोग, छायाङ्कन, सम्पादन, रङ संयोजन, निर्देशन, पहिरन तथा मेकअप, लोकेसन छनोट, कोरियोग्राफी लगायत समग्र दृश्य प्रस्तुतिमा नेपालीपन झल्किने गरी विशेष ध्यान दिइएको छ। भिडियोमा ग्रामीण परिवेश, नेपाली मौलिक पहिरन, तीजका परम्परागत क्रियाकलाप र सांस्कृतिक जीवनशैलीलाई कलात्मक रूपमा प्रस्तुत गरिएको कुरा यस गीतका गीतकार भानुभक्त रिजालको दाबी छ। गीत निर्माणमा संलग्न सर्जक, कलाकार तथा प्राविधिक टोलीले सामूहिक मेहनत र सिर्जनात्मक समर्पणका कारण गीतले उत्कृष्ट रूप लिन सफल भएको बताएका छन्। निर्माण पक्षले सम्पूर्ण सहयोगी, शुभचिन्तक तथा दर्शक–श्रोताप्रति आभार व्यक्त गर्दै गीत हेरी, सुनी प्रतिक्रिया दिन र साझा गरी नेपाली मौलिक कला र संस्कृतिको संरक्षणमा साथ दिन सबैमा अनुरोध गरेको छ। निर्माण पक्षले आगामी दिनमा समेत नेपाली मौलिक कला, भाषा, संस्कृति र परम्पराको संरक्षण गर्ने यस्ता सिर्जनाहरू निरन्तर ल्याउने प्रतिबद्धता व्यक्त गरेको छ।

दिलिप कडेंल, सुर्खेत। सुर्खेतकाे चौकुने गाउँपालिका–३ स्थित श्री शोभानचौर सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले स्थानीय बासिन्दाको जीवनस्तर सुधार तथा विद्युत् सेवाको पहुँच विस्तार गर्ने उद्देश्यले ८६ घरधुरीलाई घरभित्र विद्युत् वायरिङका लागि आर्थिक सहयोग वितरण गरेको छ। सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहले प्रत्येक घरधुरीलाई रु. ८ हजारका दरले आर्थिक सहायता उपलब्ध गराएको हो। जस अनुसार कुल ८६ घरधुरीले प्रत्यक्ष लाभ प्राप्त गरेका छन्। वितरण गरिएको रकम घरभित्र सुरक्षित विद्युत् वायरिङ गर्न प्रयोग गरिने बताइएको छ। सामुदायिक वन उपभोक्ता समूहका अध्यक्ष केशर बहादुर नाम्जाली मगरले वनबाट प्राप्त आम्दानीलाई उपभोक्ताको प्रत्यक्ष हितमा उपयोग गर्ने उद्देश्यअनुसार विद्युत् वायरिङका लागि आर्थिक सहयोग प्रदान गरिएको जानकारी दिनुभएको छ । अध्यक्ष नाम्जालीले सामुदायिक वन केवल वन संरक्षणमा सीमित नरही सामाजिक तथा आर्थिक विकासका क्षेत्रमा समेत सक्रिय रूपमा योगदान दिँदै आएको उल्लेख गर्नुभयो। आगामी दिनमा पनि वनको आम्दानीलाई पारदर्शी, प्रभावकारी र उपभोक्तामैत्री ढंगले परिचालन गर्दै शिक्षा, स्वास्थ्य, खानेपानी, पूर्वाधार विकास तथा विपन्न परिवारको जीवनस्तर उकास्ने कार्यक्रमलाई प्राथमिकता दिइने बताउनु भएको छ। स्थानीय उपभोक्ताहरूले सामुदायिक वनबाट प्राप्त आर्थिक सहयोगले घरमा वायरिङ गर्न ठूलो राहत पुगेको बताएका छन्। आर्थिक अवस्था कमजोर भएका परिवारका लागि यस्तो सहयोग निकै उपयोगी भएको पनि उनीहरूको प्रतिक्रिया रहेको छ। सामुदायिक वनले वन संरक्षणसँगै सामाजिक उत्तरदायित्वलाई पनि प्राथमिकतामा राख्दै उपभोक्ताको प्रत्यक्ष हितमा कार्यक्रम सञ्चालन गरिरहेको छ। यस प्रकारका कार्यक्रमले वन संरक्षणप्रति स्थानीयको अपनत्व बढ्नुका साथै सामुदायिक वनप्रतिको विश्वास अझ मजबुत बन्ने अपेक्षा गरिएको छ।

सार्वजनिक ऋण भनेको सरकारको ऋण हो हामीले किन थाहा पाउनुपर्यो र भन्ने पनि धेरैलाई लाग्छ, जसलाई चाहिएको छ उसले बुझ्छ, उसले बुझे पुगिहाल्यो नि, मैले तिर्ने पनि होइन, मैले व्यवस्थापन गर्ने पनि होइन भन्ने जस्तो सोच धेरैलाई थियो होला । तर, यो विषय त्यसो नभएर बहुआयामिक छ । यो देशको राजनीतिको मात्रै विषय नभएर अन्तर्राष्ट्रिय राजनीतिको विषय पनि हो । यो संविधानको विषय हो, यो संवैधानिक अर्थशास्त्रसँग जोडिन्छ, राजनीतिक अर्थशास्त्रसँग जोडिन्छ, त्यसैले यो बहुआयामिक छ । र यसलाई सबै आयामसँग जोडेर हेर्नुपर्छ । यो सुशासनको विषय पनि हो । सार्वजनिक ऋण शिक्षाको विषय पनि हुनुपर्छ । यसलाई विद्यार्थीलाई राम्रोसँग पढाउन आवश्यक छ । यसलाई निजी क्षेत्रले बुझ्नुपर्छ र आम उपभोक्ताले पनि बुझ्नुपर्छ । अहिलेको अवस्थामा नेपालले सार्वजनिक ऋण नलिने परिकल्पना गर्न सकिँदैन । ऋण लिनुपर्ने बाध्यता छ, तर, ऋण कसरी प्राप्त गर्ने, किन प्राप्त गर्ने, कसरी भुक्तानी गर्ने, यसको उत्पादकत्व के हो, यी सबै विषय थाहा पाउनुपर्छ । हामीसँग संविधानको फ्रेमवर्क छ, ऋण त सरकारले लिन पाउँछ, ऐनअनुसार लिन पाउँछ । तर, के ती ऐनहरू पर्याप्त छन् ? ऋण लिने प्रक्रियामा जनताले पाउनुपर्ने सूचनाको बारेमा प्रशस्त ठाउँ छ ? जनताले जाँच गर्ने ठाउँ छ ? सांसदहरूले सरकारले लिने ऋणको विषयमा प्रशस्त निगरानी गर्नुपर्ने हुन्छ । त्यसका लागि त्यहाँ प्रशस्त सूचना प्रवाहित गरेको हुनुपर्छ ।




प्रधानमन्त्री बालेन शाहले आफूलाई संघीयता विरोधीका रुपमा सपनामा पनि नसोच्न आग्रह गरेका छन्। मधेसकेन्द्रित दलका नेताहरुसँगको भेटघाटका क्रममा उनले आफू संघीयता विरोधी नरहेको प्रस्टीकरण दिएका हुन्। राष्ट्रिय मुक्ति पार्टी नेपालका नेता राजेन्द्र महतोले चितवनमा भएको राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टिको महाधिवेशनमा संघीयताको विरोध भएको विषय छलफलमा उठाएका थिए। 'संघीयता प्रति शंका उपशंका भयो। चितवनको महाधिवेशनमा संघीयता विरोधी कुरा भयो', भेटमा महतोले भनेका थिए। 'मलाई संघीयता विरोधी भनेर सपनामा पनि नसोच्नुहोला,' बालेनको भनाइ उद्धृत गरेर महतोले भने। महतोले संघीयता बलियो बनाउने र संरचनामा परिवर्तन ल्याउने कुरा मात्र भएको बताए। 'सन्देश गलत गएको छ। सुधार गर्नुपर्नेछ भनेर प्रधानमन्त्रीले भन्नुभयो', महतोले भने, 'हाम्रो पार्टी संघीयता विरोधी होइन र म स्वयम् त संघीयता विरोधी होइन्। कहाँ-कहाँ कमी हो सुधार गर्नुपर्छ। प्रदेशहरुले प्राप्त अधिकार प्रयोग गर्नुपर्छ भन्नुभयो।' प्रधानमन्त्री शाहले आफूले मेयर हुँदा आफूले कतिपय अधिकार प्रयोग गरेको उदाहरण पनि भेटमा दिएका थिए। त्यस्तै संघीयता प्रति कुनै खतरा नरहेको शाहले स्पष्ट पारेका थिए।

१५ साउन, काठमाडौं । स्मार्ट सेल घोटाला प्रकरणमा नेपाल दूरसञ्चार प्राधिकरणका पूर्वअध्यक्ष भूपेन्द्र भण्डारी पक्राउ परेका छन् । प्रहरीको केन्द्रीय अनुसन्धान ब्यूरो (सीआईबी)ले उनलाई ललितपुर महानगरपालिका–२३ धापाखेलबाट पक्राउ गरेका हो । सीआईबीका प्रवक्ता तथा एसएसपी अनुपम शमशेर जबराले उनीमाथि स्मार्ट सेल घोटाला प्रकरणमा अनुसन्धान हुने बताए ।

सुनसरीबाट सुरु भएको दुई समुदाय बिचको झडपको प्रभाव मधेस प्रदेशका सप्तरीदेखि पर्सासम्म फैलिएको देखेर त्यसलाई साम्य बनाउन नेपाल प्रहरीको प्रधान कार्यालय र सशस्त्र प्रहरीको प्रधान कार्यालयले एआइजीदेखि एसएसपीसम्मलाई मधेसमा खटाएको छ। शुक्रबार खटाइएका उनीहरू आफ्नो कार्य क्षेत्रमा पुगेर स्थिति साम्य बनाउन सम्बन्धित निकाय, समुदाय र व्यक्तिहरूसँग छलफल समेत सुरु गरेका छ्न। बारा र पर्सामा समन्वय गर्न प्रहरी प्रधान कार्यालयले खटाएका एसएसपी होबिन्द्र बोगटी वीरगन्ज पुगेर छलफलमा जुटेका छ्न्। बोगटी प्रहरी प्रधान कार्यालयस्थित राजमार्ग सुरक्षा तथा ट्राफिक व्यवस्थापन महाशाखामा कार्यरत थिए। त्यसैगरी नेपाल प्रहरी र सशस्त्रका कार्य विभाग हेर्ने दुई एआईजी जनकपुर खटिएको बताइएको छ। सशस्त्र प्रहरी बलका एआइजी गणेश ठाडामगर र नेपाल प्रहरीका हिमालय श्रेष्ठलाई जनकपुर पुगेर स्थिति साम्य बनाउन गृहकार्यमा जुटेको बताइएको छ।

काठमाडौं । नेपाली कांग्रेसका सभापति गगनकुमार थापाले तराई क्षेत्रमा उत्पन्न घटनाक्रमबारे कोसी र मधेस प्रदेशबाट निर्वाचित पार्टीका जनप्रतिनिधिसँग छलफल गरेका छन् । केन्द्रीय कार्यालय सानेपामा उपलब्ध पदाधिकारी, केन्द्रीय सदस्यसँग भौतिक रूपमा र अन्यसँग जुममार्फत उनले छलफल गरेका हुन्। मधेस र कोसी प्रदेशमा उत्पन्न घटनाक्रमपछि सामाजिक सद्भाव कायम गराउनेतर्फ जनप्रतिनिधिलाई केन्द्रित गराउन थापाले छलफल गरेका हुन् ।

सुर्खेत, साउन १४ — चेक अनादर (बाउन्स) मुद्दामा अदालतबाट दुई वर्ष कैद सजाय ठहर भई फरार रहेका एक प्रतिवादीलाई सुर्खेत प्रहरीले पक्राउ गरेको छ। पक्राउ पर्नेमा वीरेन्द्रनगर नगरपालिका–८, खजुरा निवासी अन्दाजी ३५ वर्षीय रुवेन सिंह वस्याल रहेका छन्। जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतबाट प्रहरी सहायक निरीक्षक किशोर खत्रीको नेतृत्वमा खटिएको टोलीले उनलाई बुधबार बिहान करिब ९ः१५ बजे आफ्नै निवासबाट पक्राउ गरेको हो। सुर्खेत जिल्ला अदालतको २०८३ असार २९ गतेको फैसलाअनुसार चेक अनादर मुद्दामा वस्याललाई दुई वर्ष कैद सजाय सुनाइएको थियो। फैसला पश्चात् उनी फरार रहँदै आएका थिए। पक्राउ परेका वस्याललाई जिल्ला प्रहरी कार्यालय सुर्खेतमा राखिएको छ। आवश्यक कानुनी प्रक्रिया पूरा गरी अदालतमा उपस्थित गराइने तयारी भइरहेको प्रहरीले जनाएको छ।