नियमित प्याज सेवन: स्वास्थ्यका लागि कति फाइदाजनक?

काठमाडौँ — हाम्रो भान्सामा दैनिक प्रयोग हुने प्याज केवल स्वादका लागि मात्र होइन, स्वास्थ्यका लागि पनि निकै उपयोगी खाद्यपदार्थ हो। विभिन्न पोषक तत्त्वले भरिपूर्ण प्याजमा भिटामिन बी, भिटामिन सी, फोलिक एसिड तथा एन्टिअक्सिडेन्ट प्रशस्त मात्रामा पाइन्छ , जसले शरीरलाई स्वस्थ राख्न महत्त्वपूर्ण भूमिका खेल्छ।

यद्यपि प्याज खाएपछि केही समय मुखबाट गन्ध आउने कारणले कतिपयले यसलाई रुचाउँदैनन्, तर यसको स्वास्थ्य लाभहरूलाई बेवास्ता गर्न सकिँदैन। प्याजमा पाइने औषधीय गुणहरूले विभिन्न रोगहरूबाट बच्न र शरीरको समग्र स्वास्थ्य सुधार गर्न सहयोग गर्छ।

१. रुघाखोकीमा राहत
रुघाखोकी वा कफ जमेको अवस्थामा प्याज निकै लाभदायक मानिन्छ। प्याजको रसमा मिश्री मिसाएर सेवन गर्दा कफ कम गर्न सहयोग पुग्छ।

२. कपालको संरक्षण
कपाल झर्ने समस्या भएकाहरूका लागि प्याज उपयोगी हुन सक्छ। यसको रस प्रयोग गर्दा कपाल झर्न कम हुन्छ र जरा बलियो बन्न मद्दत गर्छ।

३. छालाको सौन्दर्य
प्याजमा एन्टिइन्फ्लामेट्री, एन्टिअक्सिडेन्ट तथा एन्टिकार्सिनोजेनिक गुण हुन्छन्। नियमित सेवनले छालाको चमक बढाउने र चाउरीपन कम गर्न सहयोग गर्छ।

४. प्रजनन स्वास्थ्यमा सहयोग
प्याजको रस र मह मिसाएर सेवन गर्दा प्रजनन स्वास्थ्यमा सुधार आउने विश्वास गरिन्छ। यसले शारीरिक कमजोरी कम गर्न सहयोग पुर्‍याउन सक्छ।

५. मधुमेह नियन्त्रणमा सहयोगी
मधुमेह भएका व्यक्तिहरूका लागि काँचो प्याज लाभदायक हुन सक्छ। यसले शरीरमा इन्सुलिनको कार्यक्षमता सुधार गरी रगतमा चिनीको मात्रा सन्तुलनमा राख्न मद्दत गर्छ।

६. रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता वृद्धि
प्याजको नियमित सेवनले शरीरको प्रतिरक्षा प्रणाली बलियो बनाउँछ, जसले विभिन्न संक्रमणबाट जोगाउन सहयोग गर्छ।

७. पाचन प्रणाली सुधार
अपच वा पाचन समस्याबाट ग्रस्त व्यक्तिहरूका लागि प्याज उपयोगी हुन्छ। यसले पाचक रसको उत्पादन बढाएर खाना सजिलै पचाउन मद्दत गर्छ।

८. क्यान्सर जोखिम घटाउन सहयोग
प्याजमा पाइने एन्टिअक्सिडेन्ट र भिटामिन सीले शरीरलाई हानिकारक तत्त्वबाट जोगाउँदै केही प्रकारका क्यान्सरको जोखिम कम गर्न सहयोग गर्न सक्छ।

९. कान दुखाइमा घरेलु उपाय
परम्परागत रूपमा, हल्का तताएको प्याजको रस प्रयोग गर्दा कान दुखाइ कम हुन सक्छ भन्ने विश्वास गरिन्छ। (यस्ता उपाय अपनाउँदा चिकित्सकको सल्लाह लिनु उपयुक्त हुन्छ।)

१०. महिनावारीसम्बन्धी समस्या कम गर्न सहयोग
महिलाहरूमा महिनावारीको समयमा हुने असहजता कम गर्न प्याजको रस र मह उपयोगी मानिन्छ।

 
प्याज सस्तो, सजिलै उपलब्ध र बहुउपयोगी खाद्यपदार्थ हो। यसको नियमित तथा सन्तुलित सेवनले शरीरलाई विभिन्न तरिकाले फाइदा पुर्‍याउन सक्छ। यद्यपि, कुनै पनि स्वास्थ्य समस्या गम्भीर अवस्थामा पुगेमा चिकित्सकको सल्लाह लिनु अत्यावश्यक हुन्छ।