चाउमिन क्रेजले स्वास्थ्य जोखिम निम्त्याउँने विज्ञहरूको चेतावनी

काठमाडौँ । नेपाली समाजमा लोकप्रिय फास्ट फूडहरूमध्ये चाउमिन सबैभन्दा अगाडि पर्छ। शहरका गल्लीदेखि पाँचतारे होटलसम्म चाउमिन सजिलै उपलब्ध हुने खाजाको रूपमा पस्किन्छ। विशेष गरी बालबालिका, किशोरकिशोरी र युवावर्गमा यसको माग उच्च छ। तर स्वादको पछि लाग्दा स्वास्थ्यमाथि खतरा आउने विज्ञहरूले चेतावनी दिएका छन्।

चाउमिनको छिटो तयारी, सस्तो मूल्य र स्वादिलोपनले गर्दा यसको उपभोग दिनप्रतिदिन बढ्दो छ। तर पोषणविद्हरू भन्छन्—यसको अत्यधिक सेवनले दीर्घकालीन स्वास्थ्य समस्या निम्त्याउन सक्छ। यहाँ प्रस्तुत छ चाउमिनसँग जोडिएका पाँच प्रमुख स्वास्थ्य जोखिम:

१. अजिनोमोटोको प्रयोग:
चाउमिनमा स्वाद बढाउन प्रयोग गरिने मोनोसोडियम ग्लुटामेट (MSG), जसलाई अजिनोमोटो पनि भनिन्छ, अत्यधिक सेवन भएमा टाउको दुख्ने, पाचन गडबडी, भोक नियन्त्रणमा समस्या तथा मस्तिष्क कार्यमा असर पर्ने गर्छ। यसले “चिनियाँ रेस्टुरेन्ट सिन्ड्रोम” नामक अवस्थासँग समेत सम्बन्ध राख्छ।

२. अत्यधिक तेल प्रयोग:
चाउमिन पकाउँदा प्रायः धेरै मात्रामा तेल प्रयोग गरिन्छ, जुन पटकपटक पुन: प्रयोग गरिने गरिन्छ। यस्तो तेलले ट्रान्स फ्याट बनाउँछ, जसले धमनी अवरुद्ध गर्न सक्छ र हृदयघातको खतरा बढाउँछ।

३. उच्च सोडियम स्तर:
सोया सस र नुनको अत्यधिक प्रयोगले चाउमिनको सोडियम मात्रा अस्वाभाविक रूपमा उच्च बनाउँछ। दीर्घकालीन रूपमा उच्च सोडियमको सेवनले उच्च रक्तचाप, मृगौला सम्बन्धी समस्या र पानी अवधारणजस्ता अवस्था निम्त्याउन सक्छ।

४. प्रशोधित चाउचाउको प्रयोग:
बजारमा पाइने अधिकांश चाउचाउ प्रशोधित पीठो र रासायनिक संरक्षक प्रयोग गरेर तयार गरिन्छ। यस्तो सामग्रीको निरन्तर सेवनले पेटसम्बन्धी समस्या मात्र होइन, क्यान्सरजस्ता गम्भीर रोगसमेत निम्त्याउन सक्छ।

५. मैदाबाट बनेको बेस:
चाउमिन बनाउँदा प्रयोग गरिने मैदा पोषणरहित हुन्छ। यसले पाचन प्रणालीमा प्रतिकूल असर पार्छ – कब्जियत, ग्यास्ट्रिक, र अरू पाचनसम्बन्धी समस्या उत्पन्न हुन्छन्।

 
विज्ञहरू सुझाव दिन्छन् कि चाउमिन कहिलेकाहीं सीमित मात्रामा सेवन गर्नु हानिकारक हुँदैन। तर यसको नियमित वा अत्यधिक खपत, विशेष गरी अस्वच्छ स्थानबाट खरिद गर्दा, स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ। स्वादको पछाडि लाग्दा स्वास्थ्यलाई बेवास्ता नगरौं।