खाना पकाउँदा गरिने यी गल्तीहरूले पोषण मूल्य घटाउँछ

काठमाडौँ – स्वस्थ रहनको लागि पौष्टिक खाना खानु अत्यन्त महत्त्वपूर्ण हुन्छ। यसले हाम्रो शरीरलाई आवश्यक ऊर्जा प्रदान गर्छ र भिटामिन, खनिज तथा एन्टिअक्सिडेन्ट जस्ता पोषक तत्वहरू आपूर्ति गर्छ। घरमै ताजा खाना पकाउनु राम्रो भए पनि, यसको पौष्टिकता बचाइ राख्न खाना पकाउने तरिकाले ठूलो भूमिका खेल्छ। कतिपय अवस्थामा, हामी अनजानमा गरिने केही गल्तीहरूका कारण खानाको पोषण मूल्य घट्छ।

विशेष गरी, खाना पकाउँदा गरिने निम्न गल्तीहरूबाट बच्न आवश्यक छ:

१. धेरै पकाउनु
धेरैजसो मानिसहरू स्वाद बढाउनका लागि तरकारीलाई लामो समयसम्म पकाउँछन्। तर, यसले तरकारीमा भएका भिटामिन, खनिज र अन्य पोषक तत्वहरू नष्ट गर्न सक्छ। विशेष गरी हरियो पातदार तरकारी धेरै पकाउँदा यसको पोषक तत्वहरू गुम्ने सम्भावना उच्च हुन्छ। त्यसैले, तरकारीलाई अत्यधिक नपकाइ मध्यम समयमै पकाउनु उचित हुन्छ।

२. उच्च आगोमा खाना पकाउनु
धेरै उच्च तापक्रममा खाना पकाउँदा कतिपय पोषक तत्वहरू नष्ट हुन सक्छन्। कम तापक्रममा पकाउँदा पोषण तत्व सुरक्षित रहन्छ। त्यसैले, सधैं मध्यम वा कम आगोमा खाना पकाउनु राम्रो हुन्छ।

३. अत्यधिक तेल प्रयोग गर्नु
खाना पकाउँदा अत्यधिक तेलको प्रयोग गर्दा यसले शरीरमा अतिरिक्त क्यालोरीको मात्रा बढाउँछ, जसले स्वास्थ्यमा प्रतिकूल असर पार्न सक्छ। यसका साथै, धेरै तैलीय खाना खानु स्वास्थ्यका लागि हानिकारक हुन्छ। स्वस्थ रहनका लागि कम तेलमा पकाइएको खाना उपयुक्त हुन्छ।

४. धेरै पानीमा पकाउनु
तरकारी उमाल्दा यदि धेरै पानी प्रयोग गरियो भने, त्यसमा रहेका पोषक तत्वहरू पानीसँगै बाहिर जान सक्छन्। यसकारण, सकेसम्म कम पानीमा पकाउनु वा बाफमा पकाउनु राम्रो हुन्छ। यदि पानी प्रयोग गर्नै परेमा, त्यसलाई सुप वा सस बनाउन उपयोग गर्न सकिन्छ।

५. तेल पुन: प्रयोग गर्नु
धेरै मानिसहरू एउटै तेललाई पटक-पटक प्रयोग गर्छन्, जस्तै भटुरा वा पुरी पकाएको तेल फेरि तरकारी बनाउन प्रयोग गर्नु। यसले खानाको पौष्टिक तत्वलाई मात्र असर पार्दैन, जलेको तेल पुन: प्रयोग गर्दा स्वास्थ्यका लागि हानिकारक पनि हुन सक्छ। त्यसैले, तेलको पुन: प्रयोग गर्नुभएन।

स्वस्थ खानपानका लागि यी गल्तीहरूबाट बच्नुपर्छ। सही विधि अपनाएर खाना पकाउँदा शरीरलाई आवश्यक पोषक तत्वहरू मिल्न सक्छन् र स्वास्थ्य राम्रो रहन्छ।