आज मातातीर्थ औंसी अर्थात आमाको मुख हेर्ने दिन

काठमाडौं । आज मातातीर्थ औंसी, जसलाई आमाको मुख हेर्ने दिनका रूपमा विशेष श्रद्धा र भक्ति सहित मनाइँदैछ। नेपाली संस्कृतिमा मातातीर्थ औंसीलाई आमाप्रति सम्मान प्रकट गर्ने विशेष अवसरको रूपमा लिइन्छ। आमाको मायाप्रति कृतज्ञता व्यक्त गर्न यो दिन अत्यन्त महत्वपूर्ण मानिन्छ। शास्त्रहरूमा आमालाई पिताभन्दा पनि उच्च स्थान दिइएको उल्लेख छ। “मातृदेवो भव” अर्थात् आमालाई देवताको रूपमा पूज्नुपर्ने शिक्षाले आजको दिनको महत्व अझ बढाएको छ। आमाको प्रेम, त्याग र समर्पणको सम्झनामा आजका दिन विशेष श्रद्धाञ्जली अर्पण गरिन्छ।

 
आज बिहानै स्नान गरी आमालाई मिठा परिकार खुवाउने, राम्रा लुगा दिने र आशीर्वाद लिने परम्परा छ। टाढा रहेका सन्तानहरू आमालाई भेट्न पुग्ने चलन छ भने भेट्न नसक्नेहरूले फोन, सन्देश र सामाजिक सञ्जालमार्फत आमाप्रति सम्मान प्रकट गर्छन्। विवाहपछि माइती घरबाट टाढा पुगेका चेलीबेटीहरू पनि आज आमा भेट्न विशेष रूपमा घर फर्कन्छन्।

 आजकै दिन काठमाडौंको थानकोट नजिकै रहेको मातातीर्थमा भव्य मेला लाग्ने गर्छ। मातातीर्थ कुण्डमा स्नान गरी दिवंगत आमाको सम्झनामा तर्पण गर्ने प्रथा छ। जनश्रुति अनुसार, मातातीर्थमा पहिले गोठालाहरूले फालेका रोटीका टुक्रा आमा नभएका गोठालाहरूका लागि अदृश्य शक्तिले उठाएको विश्वास गरिन्छ। त्यसपछि यो स्थान मृतक आमाको सम्झनामा तर्पण गर्ने तीर्थस्थलको रूपमा प्रसिद्ध भयो। यहाँ ‘साझा आमा’ को मूर्तिसमेत स्थापना गरिएको छ।

 
आमा, जसले जीवन दिएका छन्, माया र संरक्षण प्रदान गरेका छन्, तिनप्रति आज विशेष सम्मान प्रकट गरिन्छ। गर्भमा राखी जीवन दिनेदेखि बाल्यकालका हरेक सपना पूरा गर्नेसम्म आमाको योगदान अमूल्य छ। आजको दिन सम्पूर्ण आमाहरूलाई नमन र कृतज्ञताको भावना व्यक्त गर्ने अवसर हो।

  मातातीर्थ औंसी मातृभक्तिको त्यो अनुपम उत्सव हो, जसले आमाको अमूल्य भूमिकालाई सम्मान र सम्झनामा सदैव जीवित राख्ने प्रेरणा दिन्छ।