मेथी सेवनका फाइदाहरू तथा अपनाउनुपर्ने सावधानी

काठमाडौं — मेथी स्वास्थ्यका लागि अत्यन्तै लाभदायक मसला तथा जडीबुटीका रूपमा परिचित छ। यसमा भिटामिन ‘ए’, ‘सी’, ‘ई’ तथा आइरन, क्याल्सियम, पोटासियम जस्ता खनिज पदार्थका साथै उच्च मात्रामा फाइबर पाइन्छ। प्राचीन समयदेखि नै यसको औषधीय गुणका कारण मेथीलाई खानपान र घरेलु उपचारका रूपमा प्रयोग गरिँदै आएको छ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार मेथीको नियमित तथा सन्तुलित सेवनले विभिन्न स्वास्थ्य लाभ दिन सक्छ।

मधुमेह नियन्त्रणमा सहयोग
मेथीका दानाले रगतमा चिनीको मात्रा सन्तुलनमा राख्न सहयोग गर्न सक्छ। यसमा पाइने घुलनशील फाइबरले इन्सुलिनको कार्यलाई प्रभावकारी बनाउन मद्दत गर्ने विश्वास गरिन्छ।

पाचन प्रणाली सुधार र कब्जियतबाट राहत
मेथीमा रहेको उच्च फाइबरले पाचन क्रियालाई सहज बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछ। कब्जियत, ग्यास तथा एसिडिटी जस्ता समस्यामा पनि यसको सेवन उपयोगी मानिन्छ। विशेषगरी टुसाएको मेथी पेटका लागि लाभदायक मानिन्छ।

तौल नियन्त्रणमा सहयोगी
खाली पेटमा मेथी भिजाएको पानी वा टुसाएको मेथी सेवन गर्दा शरीरमा अनावश्यक बोसो घटाउन र तौल व्यवस्थापनमा सहयोग पुग्न सक्ने बताइन्छ।

मुटुको स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव
मेथीमा पाइने पोटासियम तथा अन्य पोषक तत्वले कोलेस्ट्रोल नियन्त्रणमा सहयोग पुर्‍याई मुटुको स्वास्थ्यलाई समर्थन गर्न सक्छ।

जोर्नी तथा घुँडाको दुखाइमा राहत
मेथीको तातो प्रकृतिका कारण जाडो मौसममा हुने जोर्नी तथा हाडजोर्नी सम्बन्धी असहजता कम गर्न सहयोगी मानिन्छ।

कपाल र छालाका लागि उपयोगी
भिजाएको मेथी दाना सेवन गर्दा कपाल झर्ने समस्या कम हुन सक्ने विश्वास गरिन्छ। त्यस्तै, मेथीको पेस्ट अनुहारमा प्रयोग गर्दा छालाको चमक बढाउन र दागधब्बा कम गर्न सहयोग पुग्न सक्छ।

महिनावारी र प्रजनन स्वास्थ्यमा उपयोग
महिलाहरूमा महिनावारीको अनियमितता, पेट दुखाइ तथा ऐँठन कम गर्न मेथी उपयोगी मानिने गरिएको छ।

अन्य सम्भावित लाभ
मेथीको सेवनले रुघाखोकीमा राहत, आइरनको मात्रा पूर्ति तथा शरीरलाई आवश्यक पोषण उपलब्ध गराउन सहयोग गर्न सक्ने विश्वास गरिन्छ।

कसरी गर्ने सेवन?
एक चम्चा मेथी रातभरि पानीमा भिजाएर बिहान खाली पेटमा दाना चपाएर खाने वा पानी पिउने तरिका प्रचलित छ।

सावधानी आवश्यक
गर्भवती महिलाहरूले मेथीको अत्यधिक सेवन नगर्न सुझाव दिइन्छ। साथै, नियमित औषधि सेवन गरिरहेका वा गम्भीर स्वास्थ्य समस्या भएका व्यक्तिहरूले चिकित्सकको सल्लाह लिएर मात्र यसको नियमित प्रयोग गर्नु उपयुक्त हुन्छ।

 
मेथी स्वास्थ्यका लागि उपयोगी भए पनि कुनै रोगको उपचारको विकल्प होइन। स्वास्थ्य समस्या देखिएमा चिकित्सकीय परामर्श र आवश्यक उपचारलाई प्राथमिकता दिनुपर्छ।