घाम ताप्नु स्वास्थ्यका लागि किन फाइदाजनक ?

काठमाडौँ । शरीरलाई आवश्यक पर्ने भिटामिन डीको प्रमुख स्रोत सूर्यको किरण भएको स्वास्थ्य विज्ञहरूले बताएका छन्। नियमित रूपमा सीमित समय घाम ताप्दा हड्डी बलियो हुने, रोगप्रतिरोधी क्षमता बढ्ने र मानसिक स्वास्थ्यमा सकारात्मक प्रभाव पर्ने चिकित्सकहरूको भनाइ छ।

प्राकृतिक चिकित्सकका अनुसार बिहान करिब १५–२० मिनेट घाम ताप्दा शरीरले पर्याप्त मात्रामा भिटामिन डी उत्पादन गर्न सक्छ। नेपालमा गरिएका विभिन्न अध्ययनहरूले शहरी क्षेत्रमा बसोबास गर्ने धेरै व्यक्तिमा भिटामिन डीको कमी रहेको देखाएका छन्। विशेषगरी दिनभर कार्यालयभित्र काम गर्ने, महिला, बालबालिका र वृद्धहरूमा यसको अभाव बढी पाइन्छ।

भिटामिन डीको कमी हुँदा हड्डी कमजोर हुने, जोर्नी दुख्ने, बारम्बार रुघाखोकी लाग्ने, डिप्रेसन तथा मुटुरोगको जोखिम बढ्ने चिकित्सकहरूले चेतावनी दिएका छन्। त्यस्तै, सूर्यको किरणले रक्तसञ्चार सुधार गर्ने, रक्तचाप नियन्त्रणमा सहयोग गर्ने र सेरोटोनिन हर्मोन बढाएर तनाव कम गर्ने प्रभाव पनि पार्ने बताइएको छ।

आयुर्वेद तथा प्राकृतिक चिकित्सामा सूर्यस्नानलाई रोगनिवारक विधिका रूपमा लिने गरिन्छ। बिहान ७ बजेदेखि १० बजेसम्म वा साँझ ४ बजेदेखि ६ बजेसम्मको घाम स्वास्थ्यका लागि उपयुक्त मानिन्छ। सुरुमा ५–१० मिनेटबाट घाम ताप्न सुरु गरी क्रमशः समय बढाउन विज्ञहरूको सुझाव छ।

चिकित्सकहरूका अनुसार क्याप्सुलबाट लिने भिटामिन डीभन्दा प्राकृतिक रूपमा सूर्यको किरणबाट प्राप्त भिटामिन डी बढी सुरक्षित र प्रभावकारी हुन्छ। शरीरले आवश्यकताअनुसार मात्रै भिटामिन डी उत्पादन गर्ने भएकाले अत्यधिक मात्रा हुने जोखिम पनि कम हुन्छ।

स्वास्थ्य लाभका लागि नियमित र सावधानीपूर्वक सूर्यस्नान गर्न विज्ञहरूले सुझाव दिएका छन्।