गर्मी मौसममा अत्यधिक रुचाइने फल तरबूजको माग बढेसँगै उपभोक्ताहरूले राम्रो र मीठो तरबूज कसरी छनौट गर्ने भन्ने जिज्ञासा पनि बढेको छ। पहिलो नजरमा तरबूजको गुणस्तर छुट्याउन कठिन भए पनि केही सरल उपाय अपनाएर सजिलै पाकेको र स्वादिष्ट फल रोज्न सकिने विज्ञहरूले बताएका छन्।
तरबूजको परिपक्वता पहिचान गर्न यसको आवाज महत्वपूर्ण मानिन्छ। हल्का ट्याप गर्दा स्पष्ट र गुञ्जिने आवाज आउने तरबूज प्रायः रसिलो र पाकेको हुने विश्वास गरिन्छ। त्यस्तै, डाँठ (ह्यान्डल) सुक्खा र खैरो देखिएको छ भने फल पाकेको संकेत हो भने हरियो डाँठ भएको तरबूज काँचो हुन सक्छ।
आकार र तौल पनि गुणस्तरसँग सम्बन्धित हुन्छ। सामान्यतया ६ देखि १० किलोग्राम तौल भएका तरबूजहरू उपयुक्त मानिन्छन्। साथै, गाढा र हल्का हरियो धर्काबीच स्पष्ट भिन्नता (कन्ट्रास्ट) भएको तरबूज बढी मीठो हुने बताइन्छ।
तरबूजको छेउमा देखिने पहेंलो दाग (फिल्ड स्पट) ले पनि यसको परिपक्वता जनाउँछ। गाढा पहेंलो दाग भएको तरबूज जमिनमा राम्रोसँग पाकेको संकेत मानिन्छ। गोलो आकारका तरबूजहरू लाम्चा आकारका भन्दा बढी गुलियो हुने विश्वास पनि प्रचलित छ।
यसैबीच, जुहरा पावलोभा ले तरबूज सेवनसँग सम्बन्धित स्वास्थ्य पक्षबारे सचेत गराएकी छन्। उनका अनुसार अहिले नाइट्रेटयुक्त तरबूजको जोखिम कम भए पनि अत्यधिक फ्रुक्टोज सेवनले तौल बढाउने र स्वास्थ्यमा असर पार्ने सम्भावना रहन्छ।
उनी सन्तुलित सेवनमा जोड दिँदै एकपटकमा २०० देखि ३०० ग्राम मात्र तरबूज खान सुझाव दिन्छिन्। तरबूजलाई मिठाईका रूपमा सीमित मात्रामा सेवन गर्दा यसको स्वाद र स्वास्थ्य लाभ दुवै लिन सकिने उनको भनाइ छ।
यसरी, साना–साना संकेतहरूमा ध्यान दिएर उपभोक्ताले सजिलै मीठो, रसिलो र सुरक्षित तरबूज छनौट गर्न सक्नेछन्।