धेरै चाउमिन खाँदा बढ्छ रोगको जोखिम, स्वाद पछाडि लुकेको स्वास्थ्य खतरा

काठमाडौँ — चाउमिन नेपाली बजारमा अत्यन्तै लोकप्रिय र सर्वसुलभ खानाका रूपमा परिचित छ। सस्तो, छिटो तयार हुने र स्वादिलो भएकाले बालबालिका, किशोरकिशोरी तथा युवावर्गमा यसको माग उच्च छ। सडक पसलदेखि ठूला रेस्टुरेन्टसम्म सजिलै पाइने चाउमिन दैनिक खानाको विकल्प बन्दै जाँदा स्वास्थ्यमा पर्ने असरबारे भने पर्याप्त सचेतना देखिँदैन।

स्वास्थ्य विशेषज्ञहरूका अनुसार अत्यधिक तथा नियमित रूपमा चाउमिन सेवन गर्दा पाचन प्रणालीदेखि दीर्घकालीन रोगसम्मको जोखिम बढ्न सक्छ। चाउमिनमा प्रयोग हुने स्वाद वृद्धिकर्ता, अत्यधिक नुन, तेल, प्रोसेस्ड नुडल्स र कृत्रिम रङहरू नै स्वास्थ्य समस्याको प्रमुख कारण हुन्।

चाउमिनमा लुकेका प्रमुख स्वास्थ्य जोखिम

विशेषज्ञहरूका अनुसार चाउमिनमा प्रयोग हुने मोनोसोडियम ग्लुटामेट (एमएसजी), जसलाई ‘अजिनोमोटो’ पनि भनिन्छ, स्वाद बढाउन प्रयोग गरिन्छ। यसको अत्यधिक सेवनले पाचन गडबडी, टाउको दुख्ने, थकान र भोक नियन्त्रणमा समस्या देखिन सक्ने बताइन्छ। केही अवस्थामा यसले ‘चाइनिज रेस्टुरेन्ट सिन्ड्रोम’ जस्ता समस्या पनि निम्त्याउन सक्छ।

त्यसैगरी, चाउमिन पकाउँदा प्रयोग हुने अत्यधिक र बारम्बार तताइएको तेलले ट्रान्स फ्याट उत्पादन गर्छ, जसले शरीरमा खराब कोलेस्ट्रोल बढाई मुटु रोग र मोटोपनको जोखिम बढाउन सक्छ। चाउमिनमा नुन र सोया ससको मात्रा धेरै हुने भएकाले दीर्घकालीन रूपमा उच्च रक्तचाप र मिर्गौलासम्बन्धी समस्या देखिन सक्ने विज्ञहरूको भनाइ छ।

प्रायः प्रयोग गरिने प्रोसेस्ड नुडल्समा प्रिजर्भेटिभ, कृत्रिम रङ र रासायनिक तत्वहरू हुने भएकाले लामो समयसम्म अत्यधिक सेवन गर्दा स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पर्न सक्ने चेतावनी दिइन्छ। साथै, मैदाबाट बनेको चाउमिनमा फाइबरको मात्रा न्यून हुने हुँदा कब्जियत, ग्यास्ट्रिक र पेटसम्बन्धी समस्या देखिने सम्भावना रहन्छ।

चाउमिनको अत्यधिक सेवनले देखिन सक्ने समस्या

ग्यास्ट्रिक तथा अपच

उच्च रक्तचाप

मोटोपन

मुटु रोगको जोखिम

कब्जियत

पोषणको कमीका कारण कमजोरी

स्वास्थ्यका लागि विशेषज्ञको सल्लाह

स्वास्थ्य विज्ञहरूले चाउमिनलाई नियमित भोजनको विकल्पका रूपमा नलिन सुझाव दिएका छन्। सकेसम्म घरमै स्वच्छ सामग्री प्रयोग गरेर बनाउने, मैदाको सट्टा गहुँ वा अर्गानिक नुडल्स प्रयोग गर्ने, तेल र नुनको मात्रा घटाउने तथा सागसब्जी र प्रोटिनयुक्त सामग्री मिसाएर पोषण बढाउनुपर्ने उनीहरूको सुझाव छ। विशेषगरी बालबालिकालाई अत्यधिक चाउमिन खाने बानी नलगाउन पनि उनीहरूले आग्रह गरेका छन्।

स्वादिलो भए पनि चाउमिनको अत्यधिक सेवन स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुन सक्ने भएकाले सन्तुलित र सचेत खानपान आवश्यक रहेको विज्ञहरूको निष्कर्ष छ।