दिनहुँ आलु खाए के हुन्छ ?

काठमाडौं — नेपाली भान्सामा प्रायः दैनिक प्रयोग हुने तरकारीमध्ये आलु अग्रस्थानमा पर्छ । सस्तो, सजिलै पाइने र छिटो पक्ने भएकाले आलु धेरैको रोजाइमा पर्छ । तर, दिनहुँ आलु खानु स्वास्थ्यका लागि कत्तिको फाइदाजनक वा हानिकारक हुन्छ ? विज्ञहरूका अनुसार आलु सही मात्रामा र सही तरिकाले खाइएमा लाभदायक भए पनि अत्यधिक सेवनले समस्या निम्त्याउन सक्छ ।

आलुका फाइदाहरू

ऊर्जाको राम्रो स्रोत
आलु कार्बोहाइड्रेटले भरिएको हुन्छ, जसले शरीरलाई तुरुन्त ऊर्जा प्रदान गर्छ । शारीरिक श्रम गर्ने, व्यायाम गर्ने वा दिनभरि सक्रिय रहने व्यक्तिहरूका लागि आलु उपयोगी मानिन्छ ।

हृदय स्वास्थ्यमा सहयोगी
आलुमा प्रशस्त पोटासियम पाइन्छ, जसले रक्तचाप नियन्त्रण गर्न मद्दत गर्छ । कम सोडियम भएका कारण यसले हृदयसम्बन्धी रोगको जोखिम घटाउन सहयोग पुर्‍याउँछ ।

पाचन प्रणाली बलियो बनाउँछ
आलुमा रहेको फाइबरले पाचन प्रणालीलाई सुधार गर्छ । उमालेको आलु खाँदा कब्जियत र पेटसम्बन्धी समस्यामा राहत मिल्ने चिकित्सकहरू बताउँछन् ।

प्रतिरक्षा शक्ति बढाउँछ
भिटामिन ‘सी’ र एन्टिअक्सिडेन्टयुक्त आलुले शरीरको रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन मद्दत गर्छ ।

हड्डी मजबुत बनाउने गुण
आइरन, म्याग्नेसियम र फस्फोरसजस्ता खनिज तत्वले हड्डीलाई बलियो बनाउन सहयोग पुर्‍याउँछन् ।

आलुका बेफाइदाहरू

तौल बढ्ने सम्भावना
अत्यधिक आलु सेवनले शरीरमा क्यालोरी बढ्न सक्छ । विशेष गरी फ्रेन्च फ्राइज, चिप्सजस्ता तेलमा तारेका आलु मोटोपनको प्रमुख कारण बन्न सक्छन् ।

रगतको चिनी बढ्न सक्छ
आलुको ग्लाइसेमिक इन्डेक्स उच्च हुने भएकाले यसले रगतको चिनी छिटो बढाउन सक्छ । त्यसैले मधुमेह भएका व्यक्तिले सीमित मात्रामा मात्रै खानुपर्छ ।

हृदय रोगको जोखिम
डीप फ्राई गरिएका आलुका परिकारमा ट्रान्स फ्याट र नुनको मात्रा बढी हुने भएकाले उच्च रक्तचाप, कोलेस्ट्रोल र हृदय रोगको जोखिम बढ्न सक्छ ।

आलु खाने सही तरिका

उमालेको वा थोरै तेलमा भुटेको आलु खानुहोस्

कम मसला र कम तेल प्रयोग गर्नुहोस्

हरिया सागसब्जीसँग मिसाएर खानुहोस्

फ्रेन्च फ्राइज, चिप्सजस्ता डीप फ्राई परिकारबाट टाढा रहनुहोस्

मधुमेह वा तौल बढ्ने समस्या भएमा अत्यन्तै सीमित मात्रामा मात्र सेवन गर्नुहोस्

आलु आफैंमा न त पूर्ण रूपमा हानिकारक हो, न त सबै समस्याको समाधान । सन्तुलित मात्रा र सही पकाउने तरिका अपनाएमा आलु स्वास्थ्यका लागि उपयोगी हुन सक्छ । तर, दैनिक अत्यधिक र तेलमा तारेको आलु सेवन स्वास्थ्यका लागि जोखिमपूर्ण हुनसक्ने विज्ञहरूको सुझाव छ ।