जिब्रो सफा गर्नु स्वास्थ्यका लागि किन जरुरी ?

राम्रो स्वास्थ्यका लागि दैनिक मौखिक स्वच्छता अत्यावश्यक मानिन्छ । अधिकांश मानिसहरू बिहान दाँत सफा गर्छन् तर जिब्रो सफा गर्न बेवास्ता गर्छन् । विशेषज्ञहरूका अनुसार जिब्रोमा फोहोर र ब्याक्टेरिया जम्मा हुँदा मुख गन्हाउने, स्वाद घट्ने र पाचन प्रणालीमा समस्या हुने गर्छ ।

आयुर्वेदका दृष्टिले ‘जिबा निर्लेखन’ अर्थात् जिब्रोको सफाइ, मौखिक स्वच्छताको एक महत्वपूर्ण भाग हो । आयुर्वेदिक ग्रन्थमा उल्लेख छ कि पाचन प्रणालीमा असन्तुलन हुँदा जिब्रोमा विषाक्त पदार्थ (टक्सिन) जम्मा हुन्छन्, जसले शरीरको समग्र स्वास्थ्यमा नकारात्मक असर पार्छ ।

धातुबाट बनेको स्क्र्यापर प्रयोग गर्न सुझाव

आयुर्वेदका अनुसार जिब्रो सफा गर्नका लागि सुन, चाँदी, तामा, टिन वा पीतलबाट बनेको स्क्र्यापर प्रयोग गर्न उपयुक्त मानिन्छ । यस्ता स्क्र्यापरहरू ब्याक्टेरिया–रहित रहन्छन् र लामो समय प्रयोग गर्न सकिन्छ । यद्यपि आजकल बजारमा प्लास्टिकका स्क्र्यापर पनि उपलब्ध छन्, तर धातुका स्क्र्यापरहरू बढी प्रभावकारी मानिन्छन् ।

विशेषज्ञहरूका अनुसार स्क्र्यापर प्रयोग गर्दा जिब्रोका स्वाद कोषिकाहरू सक्रिय हुन्छन् र मुखमा डिटोक्सिफाइङ तथा एन्टी–माइक्रोबियल प्रभाव पनि देखिन्छ । यसले शरीरबाट विषाक्त पदार्थ हटाउन मद्दत गर्छ ।

हरेक बिहान जिब्रो सफा गर्नुका फाइदा

१. विजातीय पदार्थ हटाउने – जिब्रोमा जम्मा भएको फोहोर र टक्सिन सफा हुँदा मुखको स्वच्छता कायम रहन्छ र स्वाद अनुभूति पनि सुधार हुन्छ ।
२. सासको दुर्गन्ध हटाउने – जिब्रो सफा गर्दा मुखभित्रका ब्याक्टेरिया नष्ट भई दुर्गन्ध कम हुन्छ ।
३. पाचन सुधार गर्ने – आयुर्वेदका अनुसार जिब्रो सफा गर्नाले पाचन प्रणाली सन्तुलित रहन्छ र पोषक तत्त्वहरूको अवशोषणमा सुधार ल्याउँछ ।
४. प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउने – नियमित रूपमा जिब्रो सफा गर्दा शरीरमा विषाक्त पदार्थ नथाक्ने भएकाले रोग प्रतिरोधात्मक शक्ति बलियो हुन्छ ।

कसरी गर्ने ?

जिब्रो सफा गर्न बिहान उठ्नेबित्तिकै स्क्र्यापरलाई हल्का रूपमा जिब्रोमा राखी पछाडिबाट अगाडि तानेर करिब ५ देखि ७ पटक प्रयोग गर्न सिफारिस गरिएको छ । यसक्रममा हल्का दबाब मात्र दिनुपर्छ, ताकि जिब्रोमा क्षति नहोस् ।

विशेषज्ञहरू भन्छन् — “दैनिक रूपमा जिब्रो सफा गर्ने बानीले मुखको दुर्गन्ध मात्र होइन, शरीरको पाचन र रोग–प्रतिरोधात्मक प्रणालीलाई पनि सुदृढ बनाउँछ ।”

यसरी, आयुर्वेदले सुझाएअनुसार जिब्रो सफा गर्ने साधारण अभ्यासले दैनिक जीवनमा ठूलो स्वास्थ्य लाभ दिलाउन सक्छ ।