पाउरोटी सधैं खाँदाको असर: स्वास्थ्यका लागि खतरा बन्ने ५ कारण

बिहानको खाजादेखि बेलुकाको चिया नास्तासम्म धेरै नेपालीको रोजाइमा पर्ने खाद्य वस्तु हो – पाउरोटी। विशेषगरी विद्यार्थी, बालबालिका र अफिस जान हतार गर्ने व्यक्तिको लागि यो छिटो र सजिलो विकल्प बनेको छ। तर, दैनिक रुपमा पाउरोटी खानु स्वास्थ्यका लागि घातक बन्न सक्ने चिकित्सकहरू चेतावनी दिन्छन्।

विशेषज्ञहरूका अनुसार पाउरोटीमा प्रयोग हुने मुख्य सामग्रीमै स्वास्थ्यलाई हानि पुर्‍याउने तत्व हुन्छन्। मैदाबाट बन्ने पाउरोटीमा फाइबर, भिटामिन र खनिज तत्व प्रायः हुँदैन। साथै, यसमा यीस्ट, चिनी, प्रिजर्भेटिभ, बेकिङ पाउडरजस्ता पदार्थ मिसाइन्छन्, जसले दीर्घकालीन रूपमा स्वास्थ्यमा गम्भीर असर पार्न सक्छ।

स्वास्थ्यमा पर्न सक्ने प्रमुख असरहरू:
१. रक्तमा चिनीको मात्रा एक्कासि बढ्ने खतरा – पाउरोटीको ग्लाइसेमिक इन्डेक्स (GI) उच्च हुने भएकाले यसले चाँडै ग्लुकोजको मात्रा बढाउँछ र मधुमेहको जोखिम बढाउँछ।

२. फाइबरको अत्यधिक अभाव – पाचन प्रणालीमा समस्या ल्याएर कब्जियत, अपच र पेट फुल्ने समस्याको कारण बन्न सक्छ।

३. तौल बढ्ने सम्भावना – कार्बोहाइड्रेट धेरै र फाइबर कम भएकाले बारम्बार भोक लाग्ने र धेरै खान पुगिने हुँदा मोटोपनको जोखिम रहन्छ।

४. पोषणको कमी – पाउरोटीलाई “खालि क्यालोरी” मानिन्छ, जसमा आवश्यक पोषक तत्वहरू नहुँदा शरीरमा कमजोरी र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता घट्ने गर्छ।

५. प्रिजर्भेटिभ र कृत्रिम रसायनको असर – एलर्जी, हर्मोन गडबडी, छालामा समस्या र क्यान्सरको सम्भावना बढ्न सक्छ।

विशेषज्ञहरू भन्छन्, बच्चाहरूलाई नियमित रूपमा पाउरोटी खुवाउनाले दिमागी विकासमा असर पर्नुका साथै आइरन, क्याल्सियमजस्ता पोषक तत्वको कमी देखिन सक्छ। त्यस्तै, यीस्ट र बेकिङ एजेन्टबाट एलर्जी, ग्यास, उच्च रक्तचापजस्ता समस्या निम्तिन सक्छन्।

स्वास्थ्यका दृष्टिले घरमै गहुँ, जौ, मकै, कोदो मिसाएर बनाइएको रोटी वा सन्तुलित खाजा (फलफूल, अण्डा, चना, सूप आदि) बढी उपयुक्त हुन्छ। ब्राउन वा मल्टीग्रेन ब्रेड पनि विकल्प हुन सक्छ, तर बजारमा पाइने ब्राउन ब्रेड पनि स्वस्थ हुन्छ भन्ने विश्वास गर्नु अघि लेबल पढ्न आवश्यक छ।

 
पाउरोटी कहिलेकाहीं सीमित मात्रामा खानु हानिकारक होइन। तर, दैनिक सेवनले शरीरमा अनेक समस्याहरू निम्त्याउन सक्ने भएकाले नियमित रुपमा पाउरोटी खाने बानी त्याग्न र स्वास्थ्यकर विकल्प रोज्न विज्ञहरूको सुझाव छ।