सस्तो र चमत्कारी फिटकिरीले कसरी रोक्छ रगत ?

काठमाडौँ – तपाईंले याद गर्नुभएको होला कि पुरुषहरूले दाह्री काट्दा सधैं फिटकिरी राख्छन्। यदि दाह्री काट्ने क्रममा काटिएको छ र रगत बग्न थाल्यो भने, उनीहरूले फिटकिरी लगाउँछन्। यसले केही मिनेटमै रगत बग्ने काम रोक्छ।

यदि काटिएको छैन भने पनि, मानिसहरू दाह्री काटेपछि अनुहारमा फिटकिरी लगाउँछन्। फिटकिरीले छालालाई शीतल राख्छ र संक्रमणबाट बचाउँछ भन्ने विश्वास गरिन्छ। यसबाहेक, यसले छालाको जलन र सुन्निने समस्या पनि कम गर्छ। घाउ सफा गर्न फिटकिरीको पानी प्रयोग गरिन्छ। अब प्रश्न उठ्छ कि फिटकिरीमा के हुन्छ जसले रक्तस्राव रोक्छ ?

विज्ञहरूका अनुसार, फिटकिरी एक क्रिस्टलीय पदार्थ हो। फिटकिरी सेतो र रातो हुन्छ। यो घाउ निको पार्न, पानी शुद्ध गर्न र छालासँग सम्बन्धित समस्याहरू समाधान गर्न प्राचीन कालदेखि नै प्रयोग हुँदै आएको छ। यसको एन्टिसेप्टिक गुणका कारण, यसलाई घरेलु औषधिमा धेरै उपयोगी मानिन्छ।

फिटकिरीमा प्राकृतिक रूपमा एल्युमिनियम सल्फेट पाइन्छ, जसले घाउमा लगाउने बित्तिकै रक्तनलीहरू साँघुरो पार्न मद्दत गर्छ। यसले रगत जम्ने कामलाई पनि तीव्र बनाउँछ, जसले गर्दा रक्तस्राव कम हुन्छ र घाउ चाँडै सुक्न थाल्छ। यही कारणले गर्दा दाह्री काट्दा सानो काटिएको वा काटिएको ठाउँमा फिटकिरी लगाइन्छ।

अनुसन्धानले फिटकिरीमा एन्टिब्याक्टेरियल र एन्टिसेप्टिक गुण पनि रहेको देखाएको छ। घाउमा लगाउँदा यसले ब्याक्टेरियालाई बढ्नबाट रोक्छ र संक्रमण हुनबाट रोक्छ। पुरानो समयमा न त औषधि थियो न त एन्टिबायोटिक, तर मानिसहरूले घाउ सफा र सुरक्षित राख्न फिटकिरी प्रयोग गर्थे।

फिटकिरीको प्रयोग रगत रोक्न मात्र सीमित छैन। पानीमा हाल्दा पानीका अशुद्ध कणहरू बस्छन् र पानी सफा हुन्छ। यसबाहेक, फिटकिरी अनुहारको दाग, पिम्पल र दुर्गन्ध हटाउन पनि प्रभावकारी हुन्छ। यसले छालालाई कसिलो बनाउन पनि काम गर्छ।

फिटकिरी घरेलु उपचारमा पक्कै पनि धेरै फाइदाजनक छ, तर यसको अत्यधिक वा गलत प्रयोगले पनि हानि पुर्‍याउन सक्छ। यसलाई बाहिरी रूपमा अर्थात् शरीरको बाहिरी सतहहरूमा मात्र प्रयोग गर्नुपर्छ।

आँखा, खुला घाउ वा धेरै ठूला काटिएका ठाउँमा सिधै प्रयोग गर्नबाट जोगिनुपर्छ। प्रयोग गर्नु अघि, यसलाई मनतातो पानीमा भिजाउनु वा बिस्तारै रगडेर लगाउनु राम्रो हुन्छ। प्रयोग गर्दा सावधान रहनुहोस् र गहिरो वा ठूला घाउ भएमा डाक्टरसँग परामर्श लिनुहोस्।