बालबालिका लागि जंगफुड यति धेरै घातक

पछिल्लो समय बालबालिकाहरुका लागि जंगफुड निकै लोकप्रिय बन्दै गएको पाइन्छ । तर के साचिकै बालबालिकाका लागि जंगफुड स्वस्थकर छ त ?

जनस्वास्थ्यविद् डा.अरुणा उप्रेतीले नेपालको जनस्वास्थ्य नीति लिखितमा राम्रो भए पनि कार्यान्वयन पक्ष फितलो भएको बताएकी छिन् ।

उनले नीतिमा लेखिएका कुराहरू व्यावहारिक रूपमा लागू नहुँदा समस्या पर्ने गरेको बताएकी हुन् ।

‘नेपालको जनस्वास्थ्य नीति लिखितमा राम्रो छ । तर समस्या के छ भने त्यो नीतिमा लेखिएका कुराहरु व्यावहारिक रुपमा लागू भएको छैन । जस्तो जनसङ्ख्या नीतिमा हाम्रो परम्परागत ज्ञानहरुलाई ध्यान दिइने भनिएको छ तर परम्परागत ज्ञानहरुलाई कहिल्यै पनि ध्यान दिएको छैन्,’ उनले भनिन् ।

जनसङ्ख्या नीतिमा आयुर्वेदलाई महत्त्वपूणर् स्थान दिइनेछ भनिएको भए पनि आयुर्वेदलाई कहिल्यै महत्त्वपूणर् स्थान नदिएको उनको गुनासो छ । त्यस्तै नीतिमा विभिन्न किसिमका रोगहरु रोकथाम गर्नका लगि महत्त्वपूणर् कदमहरु चालिने छ भनेर लेखिएको भए पनि कुनै रोगको भ्याक्सिनबाहेक मुटु, कलेजो मधुमेह जस्ता रोगहरुको रोकथामको लागि प्रभावकारी काम नभएको उनको बुझाइ छ ।

जनस्वास्थ्यका विषयमा सबैले आवाज उठाउनुपर्ने औंल्याउँदै डा.उप्रेतीले जनस्वास्थ्यको कुरा गर्दा पोषणका बारेमा बारम्बार कुरा आइरह्यो भने सरकारले पनि आफ्नो नीतिलाई व्यावहारिक बनाउन बाध्य हुने बताइन् ।

डा.उप्रेतीले नेपालका बच्चाहरुमा कुपोषणको समस्या देखिएको उल्लेख गर्दै अविभावकहरुले आफ्ना बालबालिकाहरुलाई जंग फुड खुवाएर जिन्दगिभरलाई सराप दिइरहेको बताइन् ।

‘सुन्दा अप्रिय लाग्छ । बच्चाले जन्मेको एक वर्ष हुने बित्तिकै चाउचाउ खान्छु, विस्कुट खान्छु, पाउरोटी खान्छु, कुर्मुरे खान्छु भन्दैन । तर आमाबाबुहरुले बच्चालाई विषालु माया गरेर त्यस्तो खानेकुरा बच्चाहलाई दिएपछि र एकचोटी बच्चाले त्यो स्वाद पाएपछि छोड्न सक्दैन । बच्चाहरुले मान्दै मान्दैनन् भनेर भन्छन्,’ उनले भनिन्, ‘तर त्यो बच्चाहरुको समस्या होइन । समस्या अविभावकको हो । बच्चा भविष्यमा असल र स्वस्थ्य नागरिक बनोस् भन्ने विचार राख्नुहुन्छ र विभिन्न किसिमको रोग नलागोस् भन्ने चाहनुहुन्छ भने यस्तो विषालु खानेकुराहरुबाट बचाउनुहोस् ।’

डा. उप्रेतीले जंगफुड भनेको विष भएको उल्लेख गर्दै यसले बच्चाहरुलाई दिर्घकालीन रुपमा असर गर्ने बताइन् । ‘आज खायो भोलि नै केही हुँदैन । तर यसले बच्चाहरुलाई असाध्यै नराम्रो असर पार्छ । मस्तिस्क र पेटमा समस्या विस्तारै देखिन्छ । त्यसैले बच्चालाई विषालु माया होइन स्वस्थ खानेकुरा खुवाउनुहोस्,’ उनले सुझाव दिँदै भनिन् ।

यसका लागि बालबालिका भन्दा पनि अभिभावक चेतनशील हुन जरुरी छ । आफ्नो बालबालिकाको स्वास्थ्य प्रतिको चिन्ता अभिभावकले गर्नुपर्छ ।