थाइराइडका बिरामीले खानै पर्ने खानेकुरा

 काठमाडौं — थाइराइड रोग (Thyroid) ग्रन्थीको समस्या बढ्दै जाँदा शरीरमा विभिन्न लक्षणहरू देखिन थाल्छन्। घाँटीको अगाडिको भागमा रहेको यो ग्रन्थीले शरीरको मेटाबोलिज्म, ऊर्जा, मुटुको चाल र बालबालिकाको वृद्धि–विकाससम्म नियन्त्रण गर्छ। विशेषगरी बालबालिकामा समस्या देखिएमा शारीरिक र मानसिक विकासमा असर पर्न सक्छ।

स्वास्थ्य विज्ञहरूका अनुसार थाइराइड सम्बन्धी समस्या दुई प्रकारका हुन्छन्— हर्मोन कम बन्ने (Hypothyroidism) र धेरै बन्ने (Hyperthyroidism)। लक्षणअनुसार उपचार फरक–फरक हुने भएकाले समस्या गम्भीर देखिएमा चिकित्सकको सल्लाह लिनु अत्यावश्यक छ।

यसैबीच, सामान्य अवस्थामा घरमै उपलब्ध केही खानेकुराले पनि सहयोग पुर्‍याउन सक्छन्:

१. बेसार मिसाएको दूध
दैनिक एक गिलास तातो दूधमा आधा चम्चा बेसार मिसाएर पिउँदा सूजन कम गर्न र रोग प्रतिरोधात्मक क्षमता बढाउन मद्दत मिल्छ।

२. लौकाको जुस
खाली पेटमा लौकाको जुस पिउनु लाभदायक मानिन्छ। जुस पिएपछि कम्तीमा आधा घण्टासम्म केही नखान सुझाव दिइन्छ।

३. तुलसी र घिउकुमारीको मिश्रण
दुई चम्चा तुलसीको रसमा आधा चम्चा घिउकुमारी (एलोभेरा) को रस मिसाएर सेवन गर्दा पनि शरीरलाई फाइदा पुग्न सक्छ।

४. प्याजको प्रयोग
प्याजलाई बीचबाट काटेर राति सुत्नुअघि घाँटीको थाइराइड ग्रन्थि भएको भागमा हल्का मालिस गर्ने परम्परागत अभ्यास पनि प्रचलित छ। केही मानिसहरूले यसबाट आराम महसुस गर्ने बताएका छन्।

यद्यपि, यी उपायहरू सहायक मात्र हुन्। थाइराइडको समस्या धेरै गम्भीर भएमा, अत्यधिक तौल बढ्नु/घट्नु, मुटुको धड्कन असामान्य हुनु वा अत्यधिक थकान देखिएमा तुरुन्त स्वास्थ्य संस्थामा जाँच गराउनु आवश्यक छ।

सन्तुलित आहार, नियमित व्यायाम र समयमै जाँच–उपचार नै थाइराइड नियन्त्रणको मुख्य उपाय हो।