चिसो मौसममा शरीरले तापक्रम जोगाउन रक्तनली संकुचित गर्छ। यसले रक्तचाप बढाउँछ र मुटुमाथि अतिरिक्त दबाब पर्छ। रगत केही बाक्लो हुने भएकाले अचानक उठ्दा मुटु र मस्तिष्कमा पर्याप्त रगत नपुग्ने अवस्था सिर्जना हुन सक्छ, जसले हृदयाघात वा स्ट्रोक निम्त्याउन सक्छ।

कसरी उठ्ने?

• बिहान उठ्दा तुरुन्तै नउठ्नुहोस्।

• पहिले ओछ्यानमा बस्नुहोस् (२०–३० सेकेन्ड)।

• त्यसपछि खुट्टा करिब १ मिनेट झुण्ड्याएर राख्नुहोस्।

• न्यानो कपडा (ज्याकेट/स्वेटर) लगाएर मात्र विस्तारै उठ्नुहोस्।

यसरी गर्दा रक्त परिसंचरण सहज हुन्छ।

जाडोमा देखिन सक्ने चेतावनी संकेत

• उच्च रक्तचाप

• उच्च रक्त शर्करा

• उच्च कोलेस्ट्रोल

• छाती दुख्ने

• अत्यधिक पसिना आउने

• टाउको भारी हुनु वा अचानक कमजोरी महसुस हुनु

यस्ता लक्षण देखिए तुरुन्त चिकित्सकसँग परामर्श लिन आग्रह गरिएको छ।

मुटुको क्षमता जाँच्ने सामान्य उपाय

• १ मिनेटमा ५०–६० सिँढी चढ्न सकिन्छ कि जाँच गर्नुहोस्।

• लगातार २० सिट-अप गर्न सकिन्छ कि प्रयास गर्नुहोस्।

• ग्रिप टेस्ट (जारको ढक्कन खोल्ने) गरी हातको शक्ति आँकलन गर्नुहोस्।

बच्ने उपाय

• धूम्रपान र मदिरा सेवन त्याग्नुहोस्।

• जंक फुडको सट्टा सन्तुलित आहार लिनुहोस्।

• दैनिक योग, प्राणायाम तथा कम्तीमा ३० मिनेट हिँडडुल गर्नुहोस्।

• तनाव व्यवस्थापन गर्न समस्या परिवार वा साथीहरूसँग साझा गर्नुहोस्।

आवश्यक स्वास्थ्य परीक्षण

• महिनामा एकपटक रक्तचाप जाँच

• ३ महिनामा रक्त शर्करा परीक्षण

• ६ महिनामा कोलेस्ट्रोल जाँच

• वर्षमा एकपटक पूर्ण स्वास्थ्य परीक्षण

स्वस्थ हृदयका लागि आहार सुझाव

• पर्याप्त पानी पिउनुहोस्।

• नुन र चिनीको मात्रा घटाउनुहोस्।

• फाइबर, होल ग्रेन, नट्स र प्रोटिनयुक्त खाना सेवन गर्नुहोस्।

• दैनिक १५ मिनेट माइक्रो एक्सरसाइज अपनाउनुहोस्।

चिकित्सकहरूका अनुसार सचेत जीवनशैली, नियमित स्वास्थ्य परीक्षण र जाडोमा विशेष सावधानी अपनाएमा हृदयाघात तथा स्ट्रोकको जोखिम धेरै हदसम्म घटाउन सकिन्छ।